Vijf jaar transformeren: Marian van Leeuwen neemt afscheid

Nu ik na vijf jaar het Flevolandse Zorglandschap Jeugd gedag ga zeggen, neem ik jullie graag mee in een korte terugblik op vijf jaar transformatie. Vijf jaar van ambities, plannen, projectgroepen, bijeenkomsten en heel veel overleg, om het samenspel tussen gemeenten en jeugdzorgorganisaties optimaal te houden. Ik zie het samenspel als een soort smeerolie, dat de transformatiebeweging de goede kant op kan laten rollen, maar bij te weinig of van slechte kwaliteit er ook voor kan zorgen dat alles gaat haperen en vastlopen.

Stappen vooruit 

Misschien lijkt het soms de processie van Echternach, drie stappen vooruit en twee achteruit. Optimistisch als ik ben zie ik dan toch vooral die ene stap vooruit. En al die stappen bij elkaar hebben een aantal mooie resultaten opgeleverd. Vijf jaar geleden hadden we bijvoorbeeld nog geen idee hoe we in de jeugdzorg met ervaringsdeskundigen konden werken. En nu is er ExpEx Flevoland en starten er jaarlijks twee tot drie groepen jongeren om in het zorglandschap bij te dragen aan de transformatie.

Geleerd uit de praktijk 

Het is ook alweer vijf jaar geleden dat we besloten om meer in de praktijk te leren. We begonnen heel voorzichtig met actieleren in de 24-uurszorg. Dat was spannend, voor organisaties en professionals. Nu is actieleren niet meer weg te denken uit Flevoland. We hebben zelfs de Flevo Academie Jeugd die op alle lagen in het Flevolandse zorglandschap aan het actieleren is.  

Een van de aanbevelingen uit het eerste actieonderzoek was om altijd, samen met het gezin, een verklarende analyse te maken. Zodat de best passende hulp kan worden ingeschakeld. Alle partijen in de regio hebben dat omarmd en de Flevo Academie organiseert hier nu deskundigheidsbevordering in.  

Uit het actieonderzoek bleek ook dat sommige kinderen in jeugdhulp met verblijf zaten vanwege de trauma’s van hun ouders. Daar wilden we iets aan doen, door gezinstraumabehandeling in Flevoland mogelijk te maken. Dat heeft wat voeten in de aarde gehad, maar nu wordt er een ambulante vorm van gezinstraumabehandeling ontwikkeld onder de noemer KINGS Ambulant.

Doorbraken 

Complexe of vastgelopen hulpvragen willen we vanuit een gezamenlijke verantwoordelijkheid oppakken. Daarom hebben gedragswetenschappers en de kinder- en jeugdpsychiater van de jeugdzorgorganisaties en lokale toegangen samen met de voorzitter van de GGD, een experttafel ingericht. Deze tafel zorgt voor doorbraken voor gezinnen die geen uitweg meer zien en waar lokaal geen oplossing voor is. Ook dit hadden we vijf jaar geleden nog niet.  

Andere resultaten zien we bij pleegzorg, Na twee jaar volop inzetten op het versterken van pleegzorg, met video-interactiebegeleiding en trainingen in het omgaan met getraumatiseerde of onveilig gehechte kinderen, tekent zich nu een trend af van minder breakdowns. Wat ontzettend fijn is, omdat kinderen dan met minder overplaatsingen te maken hebben.  

Ook in de crisisaanpak zijn verbeteringen doorgevoerd, zoals het team ambulante crisishulp en de samenwerking van Veilig Thuis en de GGD met de crisisdienst van de volwassenen en jeugd GGZ.

‘The product of people working together’ 

Er is ontzettend hard gewerkt, en onmogelijk om hier alle resultaten te noemen. En natuurlijk zijn er ook ambities die nog niet gerealiseerd zijn. Die zijn nog weerbarstiger. En dat is transformeren ook. Om af te sluiten met de woorden van filosoof John Dewey: “It is the product of people working together, gathering information, projecting hypothetically, listening to experts, and debating positions. It is messy, frustrating, too often ill-fated work. But it may be the best we have” (Dewey, 1927). Of, op z’n Loesjes: Waarom moeilijk doen, als het samen kan.