Geleerde lessen van programma Met Andere Ogen 2021

In 2019 is Almere als een van de 11 inspiratieregio’s geselecteerd voor de aanpak Met Andere Ogen. Dit programma is gestart vanuit een verlangen naar een brede landelijke coalitie van onderwijs, kinderopvang, (jeugd)zorg en overheid, om door een betere samenwerking bij te dragen aan betere ontwikkelkansen voor elk kind. (zie de aanmelding van Almere)

In Almere hebben de volgende organisaties op bestuurlijk en uitvoerend niveau ruimte gemaakt om te inspireren en geïnspireerd te worden:

Gemeente Almere ■ Samenwerkingsverband Passend Onderwijs Almere PO en VO (inclusief OPDC) ■ JGZ Almere ■ Vitree ■ ’s Heeren Loo ■ GGZ Centraal/Fornhese ■ Intermetzo ■ MEE ■ Almeerse Scholen Groep ■ Stichting Almere Speciaal ■ De Schoor ■ Kinderopvang 

Route naar onderwijs voor professionals en ouders

Passend Onderwijs Almere heeft twee factsheets ontwikkeld voor ouders en professionals in onderwijs en jeugdhulp. De eerste gaat over de route naar onderwijs. De tweede gaat over de route van jeugdhulp naar school. Je vindt beide factsheets op de documentenpagina/jonge kind op de website van Passend Onderwijs Almere.

Almeerse monitor aansluiting onderwijs jeugdhulp

De samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp in Almere is onderzocht met de NJI-AOJ Monitor. NJI staat voor Nationaal Jeugd Instituut, de organisatie die de monitor verzorgt en AOJ staat voor aansluiting onderwijs jeugdhulp.  

Zoals de naam NJI-AOJ al toont, zijn er in zowel passend onderwijs als in jeugdhulp veel jargon en afkortingen. Een aanbeveling van het rapport is juist om die te vermijden of uit te leggen. Zo begrijpen we elkaar beter en kunnen we dus beter samenwerken. Op de website van Passend Onderwijs Almere staat een lijst met veelgebruikte afkortingen.

Hackaton met Andere Ogen Doen-dag

In september 2021 is er een landelijke Hackaton met Andere Ogen Doen-dag georganiseerd. Anita Gelmers-Groen, adjunct-directeur van Passend Onderwijs Almere deed mee en vond het ook erg leerzaam: "Het is heel inspirerend om samen met andere professionals uit het werkveld onderwijs en jeugd na te denken over ontwikkelkansen voor kinderen. De uitdagingen op dit gebied zijn groot, maar de wil tot samenwerken en de energie zijn nog groter!"  

De eerste planperiode van Met Andere Ogen loopt ten einde; het eindverslag ‘Met andere Ogen Doen’ is klaar.

Wil je het eindverslag over Met Andere Ogen Doen-dag ontvangen? Mail dan naar havakenverberg dit@almere.nl

Interview ambassadeur Met Andere Ogen

Ingrado Magazine heeft een interview met wethouder Roelie Bosch (pagina 34-35) gepubliceerd over haar rol als bestuurlijk ambassadeur van de inspiratieregio Almere. Ze zegt het zelf heel kernachtig: “We willen drempels wegnemen en hokjesdenken tegengaan”.

Almeerse quickscan aansluiting onderwijs-jeugdhulp  

Met Andere Ogen heeft een praatplaat ontwikkeld. Hierop staan de zes leidende principes van Met Andere Ogen centraal. Met deze praatplaat kunnen professionals met verschillende expertises het gesprek aangaan over het organiseren van een 'ecosysteem' voor Almeerse kinderen. 

Het bestuurlijk ontwikkel- en innovatieplatform Verbinding Onderwijs Jeugd wil de aansluiting tussen onderwijs, zorg, jeugd in Almere verder versterken. Aan de hand van de zes leidende principes van Met Andere Ogen is een quickscan uitgevoerd over aansluiting onderwijs-jeugdhulp in Almere en wat er nodig is om de aansluiting te verbeteren.

De besturen gaan hier in 2022 mee verder, maar de praatplaat is zeker ook toepasbaar voor gebruik op tactisch en uitvoerend niveau, dus ga er vooral ook zelf mee aan de slag!

Dit zijn de stappen:

  1. Verbreed teams met interprofessionele expertise 
  2. Beperk vrijstellingen 
  3. Betrek ouders & kinderen 
  4. Maak bindende lokale afspraken  
  5. Bewaak afspraken 
  6. Beleid & budget kan schuren 
  7. Van denken naar doen  

Je vindt de praatplaat op aanpakmetandereogen.nl

Almeerse inzet ondersteuning op school  

Wethouder Roelie Bosch heeft tijdens de ambassadeursbijeenkomst in maart 2021 de (door)ontwikkelingen in Almere voor ondersteuning op school gepresenteerd.

​​​​​​​Met andere ogen kijken

Om de ontwikkelkansen van kinderen te vergroten is het noodzakelijk dat alle partijen (ouders, onderwijs, zorg en jeugd) samen optrekken in één ‘ecosysteem’ rond het kind. De ontwikkelkansen van het kind zijn het vertrekpunt van waaruit iedereen vanuit eigen ervaring en expertise samen werkt. Dat vraagt dat we soms met andere ogen moeten kijken, belemmeringen moeten wegnemen en elkaar helpen om inclusiviteit mogelijk te maken.

7 adviezen

De uitvoering van het programma is gebaseerd op de 7 adviezen uit het adviesrapport en implementatieplan van kwartiermaker René Peeters. De kern van de adviezen is dat er eerder (preventiever) en beter samengewerkt moet worden. Dat vraagt van landelijke, regionale en lokale partijen dat ze samen moeten doen, leren en verbeteren. De 7 adviezen zijn:

  1. Het verbreden van teams (interprofessioneel).
  2. Inperken vrijstellingen op basis van artikel 5a.
  3. Betrekken ouders en kinderen is essentieel om resultaat te behalen.
  4. Brede lokale afspraken over jeugd onder regie gemeente.
  5. Monitoring op het niveau waarop gezamenlijke afspraken zijn gemaakt.
  6. Budgetten en beleid moeten poreuze randen hebben.
  7. Coalitie omvormen: van denken naar DOEN.

Inspiratieregio's

De inspiratieregio’s werken met lef én uitvoeringskracht en zijn in de praktijk al sterk betrokken bij het verbinden van onderwijs, kinderopvang, (jeugd)zorg en jeugdhulp. Samen willen zij effectiever worden om de ontwikkelkansen van kinderen te vergroten.  De inspiratieregio’s zijn: Twente, Noord-Kennemerland, Regio NO-Friesland, Holland-Rijnland, Zuid-Kennemerland, De Meijerij, Utrecht, Leeuwarden, Zuid-Limburg, FoodValley en Almere. Alle inspiratieregio’s maken onderdeel uit van het lerende netwerk Met Andere Ogen. 

Belangrijk onderdeel van de lerende aanpak Met Andere Ogen zijn de Communities of Practice (CoP’s). Hierbij staat ‘samen leren en verbeteren’ rondom een bepaald thema centraal. In een CoP wisselen ze ervaring en kennis uit om de verbinding onderwijs-jeugd-zorg te verbeteren. De CoP’s combineren praktijk, beleid en wetenschap: we leren van elkaar als deelnemers, van wetenschappelijk inzichten, van praktijkervaringen en van ervaringen van ouders en jongeren.

Inspiratieregio Almere

In Almere werken het samenwerkingsverband Passend Onderwijs Almere, JGZ Almere, scholen en schoolbesturen, jeugdhulp, welzijn, kinderopvang en de gemeente al veelvuldig samen. Vanuit één visie en gedeelde doelen zetten we ons in voor samenhangende hulp aan kinderen en gezinnen. Dit uit zich onder andere in een gezamenlijke afsprakenkader met veel aandacht voor:

  • gelijke kansen en een gezonde ontwikkeling in de eerste levensjaren (0-6 jaar).
  • de kwaliteit van (leerkrachten in) het onderwijs en het opleidingsaanbod op alle leerniveaus. 
  • optimale samenwerking tussen (passend) onderwijs, kinderopvang, welzijn, sport, cultuur, jeugdgezondheidszorg, jeugdhulp, armoedebestrijding, bedrijfsleven en de veiligheidsketen. 
  • de afstemming en integratie tussen onderwijs en arbeidsmarkt.

Almeerse deelnemende organisaties kozen ervoor om deel te nemen aan deze drie Communities of Practice:

  • Positief en preventief jeugdbeleid: Annet Tuinstra (De Schoor) en Jan Herweijer (JGZ)
  • Onderwijs-zorgarrangementen en poreuze randen: Valerie Knight (Vitree) en Hetty Vlug (SWV Passend Onderwijs)
  • Bindende afspraken voor onderwijs, jeugd en zorg: Anita Gelmers (SWV Passend Onderwijs) en Henriëtte van Aken (gemeente Almere)

Elke Community of Practice behandelt een aantal vraagstukken

Blijven leren, innoveren en inspireren

Almere wil gezamenlijk blijven leren, innoveren en inspireren. We zien hierbij veel kansen in de uitwisseling met andere regio’s. Gezamenlijke vraagstukken om de komende tijd verder uit te diepen zijn bijvoorbeeld: hoe komen we tot een intensievere rol van en samenwerking met ouders? Hoe werken we nog meer preventief op de voorschool en in het reguliere onderwijs, zodat we instroom voorkomen in het speciaal (basis)onderwijs en de zwaardere jeugdhulp? En hoe voorkomen we dat de financiële omstandigheden effectieve hulp aan kinderen en ouders te veel onder druk zetten?

Pilots en projecten

Kinderopvang, onderwijs, jeugdhulp, de gemeente en andere maatschappelijke organisaties in Almere vinden elkaar ook binnen allerlei pilots en projecten. Bijvoorbeeld:

  • Integrale vroeghulp richt zich op kinderen met een (mogelijke) ontwikkelachterstand of beperking. Er is ook nadrukkelijke aandacht voor de ouders. Zij krijgen begeleiding tot zij zelfstandig verder kunnen in het gezin of totdat een vervolghulptraject start.
  • Kinderopvangprofessionals met vragen over de ontwikkeling van een kind kunnen terecht bij het consultatiebureau van JGZ Almere. Jeugdhulpprofessionals observeren het kind in de groep of bieden lichte begeleiding. In de pilot Sterke start onderzoeken MEE en Vitree hoe Almere de zorgstructuur rond de kinderopvang verder kan versterken. Alle basisscholen in Almere Haven, Poort, stad Oost en Buitendoen mee aan Sterk in de wijk. Er is een nauwe samenwerking tussen intern begeleiders en jeugdverpleegkundigen om snel en adequaat in te spelen op vragen van kinderen en ouders. Er is aanbod van voorlichting en groepstrainingen voor kinderen en kortdurende begeleiding voor ouders (OKé op school). Verder kunnen professionals individuele gedragsproblemen van kinderen aanpakken, inclusief hulp aan de ouders (Sterk in de klas). De afspraak is dat in 2022 alle wijken werken met Sterk in de wijk.
  • Elke basisschool heeft een zorgteam. In dat team zitten minimaal een intern begeleider, een schoolmaatschappelijk werker, jeugdarts en een orthopedagoog of psycholoog. Op het voortgezet onderwijs, het praktijkonderwijs (PrO) en het Orthopedagogisch Didactisch Centrum (OPDC) is er een zorgadviesteam (ZAT). Op meerdere scholen voor voortgezet onderwijs loopt ‘ZAT 2.0’. Het team bestaat in dat geval uit een zorgcoördinator, een leerplichtambtenaar, een jeugdverpleegkundige, een jongerenmaatschappelijk werker, een jeugdarts en een medewerker van Passend Onderwijs Almere. Regelmatig sluiten een politieagent en een medewerker van de jeugd geestelijke gezondheidszorg aan. De afspraak is dat in 2022 alle middelbare scholen werken met een ZAT 2.0.
  • Via onderwijs-jeugdhulparrangementen bieden jeugdhulpverleners op de scholen  SBO Bombardon en Watertuin, Praktijk onderwijs en OPDC ondersteuning op school aan leerlingen. Belangrijke doelen zijn het voorkomen van schooluitval en inzet van gespecialiseerde jeugdhulp en het bevorderen van de veiligheid op school en de tevredenheid van leerlingen en ouders. Er zijn ook leerlingen voor wie een onderwijs-jeugdhulparrangement niet voldoende past. Daarom kent Almere ook jeugdhulp-onderwijsarrangementen. De jeugdhulp is in dat geval voorwaardelijk voor de leerlingen om onderwijs te volgen. Op Nautilus Radioweg wordt tijdelijk voor 2 jaar een jongerenwerker ingezet op school. De jongerenwerker heeft ook een verbinding met de jongeren na school op straat en in de jongerencentra. Meiden met Pit is een programma voor kwetsbare meiden, die zijn uitgevallen op school en begeleid worden naar school of werk.