In 2019 werd bekend dat Almere één van de 11 inspiratieregio’s is geselecteerd voor de aanpak Met Andere Ogen.  Dit programma is gestart vanuit een verlangen van een brede landelijke coalitie vanuit onderwijs, kinderopvang, (jeugd)zorg en overheid, om door een betere samenwerking bij te dragen aan betere ontwikkelkansen voor elk kind.

In Almere willen de volgende organisaties op bestuurlijk en uitvoerend niveau ruimte maken om te inspireren en geïnspireerd te worden:

Gemeente Almere ■ Samenwerkingsverband Passend Onderwijs Almere PO en VO (inclusief OPDC) ■ JGZ Almere ■ Vitree ■ ’s Heeren Loo ■ GGZ Centraal/Fornhese ■ Intermetzo ■ MEE ■ Almeerse Scholen Groep ■ Stichting Almere Speciaal ■ De Schoor ■ Kinderopvang 

De aanmelding van Almere is hier terug te lezen

Met andere ogen kijken

Om de ontwikkelkansen van kinderen te vergroten is het noodzakelijk dat alle partijen (ouders, onderwijs, zorg en jeugd) samen optrekken in één ‘ecosysteem’ rond het kind. De ontwikkelkansen van het kind zijn het vertrekpunt van waaruit iedereen vanuit eigen ervaring en expertise samen werkt. Dat vraagt dat we soms met andere ogen moeten kijken, belemmeringen moeten wegnemen en elkaar helpen om inclusiviteit mogelijk te maken.

7 adviezen

De uitvoering van het programma is gebaseerd op de 7 adviezen uit het adviesrapport en implementatieplan van kwartiermaker René Peeters. De kern van de adviezen is dat er eerder (preventiever) en beter samengewerkt moet worden. Dat vraagt van landelijke, regionale en lokale partijen dat ze samen moeten doen, leren en verbeteren. De 7 adviezen zijn:

  1. Het verbreden van teams (interprofessioneel).
  2. Inperken vrijstellingen op basis van artikel 5a.
  3. Betrekken ouders en kinderen is essentieel om resultaat te behalen.
  4. Brede lokale afspraken over jeugd onder regie gemeente.
  5. Monitoring op het niveau waarop gezamenlijke afspraken zijn gemaakt.
  6. Budgetten en beleid moeten poreuze randen hebben.
  7. Coalitie omvormen: van denken naar DOEN.

Inspiratieregio's

De inspiratieregio’s werken met lef én uitvoeringskracht en zijn in de praktijk al sterk betrokken bij het verbinden van onderwijs, kinderopvang, (jeugd)zorg en jeugdhulp.  Samen willen zij effectiever worden om de ontwikkelkansen van kinderen te vergroten.  De inspiratieregio’s zijn: Twente, Noord-Kennemerland, Regio NO-Friesland, Holland-Rijnland, Zuid-Kennemerland, De Meijerij, Utrecht, Leeuwarden, Zuid-Limburg, FoodValley en Almere. Alle inspiratieregio’s maken onderdeel uit van het lerende netwerk Met Andere Ogen. 

Belangrijk onderdeel van de lerende aanpak Met Andere Ogen zijn de Communities of Practice (CoP’s). Hierbij staat ‘samen leren en verbeteren’ rondom een bepaald thema centraal. In een CoP wisselt men ervaring en kennis uit om de verbinding onderwijs-jeugd-zorg te verbeteren. De CoP’s combineren praktijk, beleid en wetenschap: we leren van elkaar als deelnemers, van wetenschappelijk inzichten, van praktijkervaringen en van ervaringen van ouders en jongeren.

Inspiratieregio Almere

In Almere werken het samenwerkingsverband Passend Onderwijs Almere, JGZ Almere, scholen en schoolbesturen, jeugdhulp, welzijn, kinderopvang en de gemeente al veelvuldig samen. Vanuit één visie en gedeelde doelen zetten we ons in voor samenhangende hulp aan kinderen en gezinnen. Dit uit zich onder andere in een gezamenlijke afsprakenkader met veel aandacht voor:

  • gelijke kansen en een gezonde ontwikkeling in de eerste levensjaren (0-6 jaar).
  • de kwaliteit van (leerkrachten in) het onderwijs en het opleidingsaanbod op alle leerniveaus. 
  • optimale samenwerking tussen (passend) onderwijs, kinderopvang, welzijn, sport, cultuur, jeugdgezondheidszorg, jeugdhulp, armoedebestrijding, bedrijfsleven en de veiligheidsketen. 
  • de afstemming en integratie tussen onderwijs en arbeidsmarkt.

Almeerse deelnemende organisaties kozen ervoor om deel te nemen aan deze drie Communities of Practice:

  • Positief en preventief jeugdbeleid: Annet Tuinstra (De Schoor) en Jan Herweijer (JGZ)
  • Onderwijs-zorgarrangementen en poreuze randen: Valerie Knight (Vitree) en Hetty Vlug (SWV Passend Onderwijs)
  • Bindende afspraken voor onderwijs, jeugd en zorg: Anita Gelmers (SWV Passend Onderwijs)  en Henriëtte van Aken (gemeente Almere)

Elke Community of Practice behandelt een aantal vraagstukken

Blijven leren, innoveren en inspireren

Almere wil gezamenlijk blijven leren, innoveren en inspireren. We zien hierbij veel kansen in de uitwisseling met andere regio’s. Gezamenlijke vraagstukken om de komende tijd verder uit te diepen zijn bijvoorbeeld: hoe komen we tot een intensievere rol van en samenwerking met ouders? Hoe werken we nog meer preventief op de voorschool en in het reguliere onderwijs, zodat we instroom voorkomen in het speciaal (basis)onderwijs en de zwaardere jeugdhulp? En hoe voorkomen we dat de financiële omstandigheden effectieve hulp aan kinderen en ouders te veel onder druk zetten?

Pilots en projecten

Kinderopvang, onderwijs, jeugdhulp, de gemeente en andere maatschappelijke organisaties in Almere vinden elkaar ook binnen allerlei pilots en projecten. Bijvoorbeeld:

  • Integrale vroeghulp richt zich op kinderen met een (mogelijke) ontwikkelachterstand of beperking. Er is ook nadrukkelijke aandacht voor de ouders. Zij krijgen begeleiding tot zij zelfstandig verder kunnen in het gezin of totdat een vervolghulptraject start.
  • Kinderopvangprofessionals met vragen over de ontwikkeling van een kind kunnen terecht bij het consultatiebureau van JGZ Almere. Jeugdhulpprofessionals observeren het kind in de groep of bieden lichte begeleiding. In de pilot Sterke start onderzoeken MEE en Vitree hoe Almere de zorgstructuur rond de kinderopvang verder kan versterken. Alle basisscholen in Almere Haven, Poort, stad Oost en Buitendoen mee aan Sterk in de wijk. Er is een nauwe samenwerking tussen intern begeleiders en jeugdverpleegkundigen om snel en adequaat in te spelen op vragen van kinderen en ouders. Er is aanbod van voorlichting en groepstrainingen voor kinderen en kortdurende begeleiding voor ouders (OKé op school). Verder kunnen professionals individuele gedragsproblemen van kinderen aanpakken, inclusief hulp aan de ouders (Sterk in de klas). De afspraak is dat in 2022 alle wijken werken met Sterk in de wijk.
  • Elke basisschool heeft een zorgteam. In dat team zitten minimaal een intern begeleider, een schoolmaatschappelijk werker, jeugdarts en een orthopedagoog of psycholoog. Op het voortgezet onderwijs, het praktijkonderwijs (PrO) en het Orthopedagogisch Didactisch Centrum (OPDC) is er een zorgadviesteam (ZAT). Op meerdere scholen voor voortgezet onderwijs  loopt ‘ZAT 2.0’. Het team bestaat in dat geval uit een zorgcoördinator, een leerplichtambtenaar, een jeugdverpleegkundige, een jongerenmaatschappelijk werker, een jeugdarts en een medewerker van Passend Onderwijs Almere. Regelmatig sluiten een politieagent en een medewerker van de jeugd geestelijke gezondheidszorg aan. De afspraak is dat in 2022 alle middelbare scholen werken met een ZAT 2.0.
  • Via onderwijs-jeugdhulparrangementen bieden jeugdhulpverleners op de scholen  SBO Bombardon en Watertuin, Praktijk onderwijs en OPDC ondersteuning op school aan leerlingen. Belangrijke doelen zijn het voorkomen van schooluitval en inzet van gespecialiseerde jeugdhulp en het bevorderen van de veiligheid op school en de tevredenheid van leerlingen en ouders. Er zijn ook leerlingen voor wie een onderwijs-jeugdhulparrangement niet voldoende past. Daarom kent Almere ook jeugdhulp-onderwijsarrangementen. De jeugdhulp is in dat geval voorwaardelijk voor de leerlingen om onderwijs te volgen. Op Nautilus Radioweg wordt tijdelijk voor 2 jaar een jongerenwerker ingezet op school. De jongerenwerker heeft ook een verbinding met de jongeren na school op straat en in de jongerencentra. Meiden met Pit is een programma voor kwetsbare meiden, die zijn uitgevallen op school en begeleid worden naar school of werk.